चुनाबमा दलहरुले गरेका प्रतिबद्धता पुरा नगरे बिद्रोह हुन सक्छ

चुनाबमा दलहरुले गरेका प्रतिबद्धता पुरा नगरे बिद्रोह  हुन सक्छ

बिष्णुराज उप्रेती ।     एक्काइसौँ शताब्दीमा राज्य–नागरिक सम्बन्धको अवधारणा अरु विकास भइरहेको र खुला समाजको विकास भइरहेको अवस्थामा व्यक्तिको भूमिका बढी स्वतन्त्र देखिएकाले उसको दायित्व र जिम्मेवारी पनि यसै स्वतन्त्रतासँग जोडिएको हुन्छ। यस्तो अवस्थामा नागरिकले राज्यबाट र राज्यले नागरिकबाट विशिष्ठखालका अपेक्षा राखिरहेका हुन्छन्। यसैको सन्तुलनले कल्याणकारी राज्य र नागरिकको राज्यप्रतिको दायित्व र स्वामित्वको सम्बन्ध परिभाषित गरेको हुन्छ। तर द्वन्द्व, हिंसा र अस्थिरताले सताएका देशहरूमा राज्य–नागरिक सम्बन्ध खलबलिएको र अविश्वास, शंका, द्वेष, घृणा र वैमनश्यताले सहअस्तित्व, विविधता, विश्वास र सम्मान विस्थापित गरेको हुन्छ । हाम्रो देशमा पनि विगत दुई दशक…

Read More

संसदीय राजनीतिबाट स्थिर सरकार हुदैंमा आमुल परिवर्तन सम्भव छैन

संसदीय राजनीतिबाट स्थिर सरकार हुदैंमा आमुल परिवर्तन सम्भव छैन

श्रीधर गौतम ।     एमाले र माओवादी केन्द्रबीचमा हुन गइरहेको एकतालाई लिएर जनतामा कतिपय भ्रम छन्। दुई पार्टीबीचको एकताले नेपालको कम्युनिस्ट आन्दोलनले नयाँ गति लेला ? नेपालको राष्ट्रियता बलियो भएर जाला ? दुई पार्टीबीचको एकतापछि नेपालको आन्तरिक राजनीतिमा विदेशी हस्तक्षेप कम भएर जाला ? दुई पार्टीबीचको एकता भएन अथवा एकता भएर पनि लामो समयसम्म टिकेन भने देशको अवस्थामा कुनै परिवर्तन नआउला ? यस्तै–यस्तै प्रश्नहरू उठिरहेको अवस्थामा वाम गठबन्धनको सरकारबाट कति आशा गर्न सकिन्छ भन्नेबारेमा खोतल्नु सान्दर्भिक देखिन्छ। एमाले र माओवादी केन्द्रले सबैलाई आश्चर्यमा पार्ने गरी गत सालको संसदीय एवं प्रादेशिक…

Read More

राज्यकोषबाट तलब खाने कर्मचारीहरू दलीय ट्रेड युनियनको अनैतिक अभ्यासमा

राज्यकोषबाट तलब खाने कर्मचारीहरू दलीय ट्रेड युनियनको अनैतिक अभ्यासमा

डम्बर खतिवडा ।     समृद्धिको एक प्रमुख सर्त सुशासन हो । शासन प्रणाली र संस्कृतिको उपयुक्तता, स्वच्छता, निष्पक्षता, उत्तरदायित्व र जवाफदेहिता, पारदर्शिता र प्रभावकारिता अभिवृद्धि नभईकन समृद्धि हासिल गर्न सकिन्न ।प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओली नेतृत्वको वामपन्थी भनिने वर्तमान सरकारले जुन स्तरमा ‘समृद्धि’को कुरा गरिरहेको छ, त्यसलाई प्रत्याभूत गर्न सरकारको सुशासन योजना र रणनीति के हो भन्ने प्रश्न स्वाभाविक रूपमा उठ्छ । सुशासनको सैद्धान्तिक चर्चा यतिखेर सायदै जरुरी छ । कम्तीमा विगत तीन दशकयता सुशासनबारे सरकारी तथा गैरसरकारी संस्थाहरूबाट अनेकन छलफल, संगोष्ठी आयोजना, आयोग निर्माण र प्रतिवेदनहरू तयार भएका छन् । विश्वविद्यालयका कोर्सबुकदेखि आमसञ्चारमा छाउने टिप्पणीमा…

Read More

मोदीको नेपाल भ्रमण, पशुपतिको जात्रा सिद्राको व्यापार

मोदीको नेपाल भ्रमण, पशुपतिको जात्रा सिद्राको व्यापार

राजेशचन्द्र राजभण्डारी, बागलुङ । नेपालीमा उखान छ पशुपतिको जात्रा सिद्राको ब्यापार भने झैँ छिमेकी मुलुक भारतका प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीको नेपाल भ्रमण धार्मिक उदेश्य चाहिँ राजनीति नै हो भन्ने कुरामा कुनै शंका छैन । प्रधानमन्त्री कार्यकालको तेस्रो नेपाल भ्रमणमा आएका छिमेकी मुलुक भारतका प्रधानमन्त्री मोदीको अहिले भएको भ्रमण लाई राजनीति नभएर बिशुद्द धार्मिक भनेर जतिसुकै प्रचारप्रसार गरिए पनि अहिले नेपाली जनताले त्यो कुरा बिश्वास गर्ने वाला भने छैन । नेपाली जनताले संविधान सभाबाट नयाँ संविधान पाएपछि आफ्नो अनुकूल संविधान घोषणा नगरीएको भन्दै भारतले ५ महिनासम्म नेपाली जनता माथि आर्थिक नाकाबन्दी लगाएर…

Read More

सेण्डिकेटको दादागिरी, कहीँ नभएको जात्रा हाँडी गाउँमा

सेण्डिकेटको दादागिरी, कहीँ नभएको जात्रा हाँडी गाउँमा

राजेशचन्द्र राजभण्डारी, बागलुङ । कहि नभएको जात्रा हाँडी गाउँमा भने झैँ नेपालमा नियम कानुन भन्दा माथी अझै पनि यातायात ब्यबसायीको सेण्डिकेट बाकी नै छ । सरकारले यातायात क्षेत्रमा भएको सबै खालको सेण्डिकेट खारेज गरेको घोषणा गरेपनि त्यसलाई मान्न यातायात ब्यबसायीहरू तयार भएका छैनन् । देशको सर्बोच्च अदालतले आजभन्दा केही बर्ष अगाडि नै यातायात क्षेत्रमा सेण्डिकेट खारेजी गरेको फैसला सुनाए पनि नेपालको सडकमा यातायात ब्यबसायीले भने आफ्नो यातायात चलाउने कुरामा सेण्डिकेट कायमै राख्दै आएको छ । अहिले सरकारले यातायात ब्यबसायी समिति खारेज गरेर नयाँ नीति अनुसार कम्पनीमा दर्ता गरेरमात्र यातायात चलाउन…

Read More

सपना देख्नु नराम्रो होइन

सपना देख्नु नराम्रो होइन

पुरुषोत्तम दाहाल । सपना कहिल्यै पूरा हुँदैनन् तर मानिसले देख्न पनि छाड्दैनन् । सपना देख्ने स्वतन्त्रता जसकसैलाई छ । अहिले छ महिनाभित्र नेपालमा रेल दौडिएको र दूधकोशीको सिरान सगरमाथासम्म पानीजहाज कुदेको सपना नेपालीले देखिरहेका छन् । घरघरमा ग्यासका पाइपलाइन जोडिएको सपना पनि नयाँ होइन। एकताका नेपालमा बिपीको सपनाको नारा खुब लाग्यो । नेपाली कांग्रेसका नेता, सदस्य र समर्थकहरूले यो नारा देशभर घन्काएका थिए । अब त बिपीको सपना थाहै हुन छाडेको छ । के थियो उनको सपना ? बिर्सने उपक्रम सुरु भएको छ । कांग्रेसजन आफ्नै सपना बोकेर त्यसमा मात्र…

Read More

सामुदायिक विद्यालयको भर्ना अभियान, नारामात्रै कि व्यवहार पनि ?

सामुदायिक विद्यालयको भर्ना अभियान, नारामात्रै कि व्यवहार पनि ?

राजेशचन्द्र राजभण्डारी, बागलुङ। हामी सबैका इच्छा अनिवार्य निशुल्क आधारभूत शिक्षा भन्ने नारासहित नयाँ शैक्षिक शत्र २०७५ को लागि सामुदायिक विद्यालयमा भर्ना अभियान शुरू गरिएको छ । साच्चै अहिले सरकारले तय गरेको नारा सुन्दाखेरी अति सुन्दर छ तर हामीले तय गर्ने नारा र व्यवहार एउटै हुने हो भने समस्या कहि पनि छैन तर हामीले भन्ने नारा एउटा गर्ने व्यवहार उल्टो हुने भएको मात्र हामी आफ्नो लक्ष्यमा पुग्न नसकेका हौ । अहिले बिद्यालय बाहिर रहेका बालबालिकालाई बिद्यालय भित्र पठाउने अनिवार्य भर्ना गर्ने त्यस्ता बालबालिका लाई दुई जोर बिद्यालयको पोशाक एकजोर जुत्ता मोजा…

Read More

निजी विद्यालयको ब्रह्मलूट, शोषणमा शिक्षक, लुटिँदै अभिभावक

निजी विद्यालयको ब्रह्मलूट, शोषणमा शिक्षक, लुटिँदै अभिभावक

विनोद देवकोटा निजि विद्यालय माध्यमिक तहसम्मको शिक्षालाई अनिवार्य र निःशुल्क पाउने बालबालिकाको अधिकार संविधान र कानुनमा मात्रै सीमित देखिएको छ । राज्यले जनतालाई निःशुल्क शिक्षा दिने भनेर खोलेका सरकारी स्कुल शिक्षकहरुको जागिर सुरक्षित गर्ने र गरिबका छोराछोरीलाई अल्मल्याउने ठाउँ मात्रै भएका छन् । निःशुल्क शिक्षाको घोषणा गर्ने सरकारले नै निजी विद्यालय सञ्चालनमा अनुमति दिएर जनताको ढाड सेक्ने गरी शुल्क लिँदा पनि हेरेर बसेको छ । अब नयाँ शैक्षिक सत्र सुरु हुनै लागेको छ, विद्यार्थी भर्नामै लाखौँ रुपैयाँ असुल्छन्, त्यसपछि पाठ्यपुस्तक, पोशाक, यातायात, खेलकुद, अतिरिक्त क्रियाकलाप, लगायत दर्जनाँै विषय हुन्छन् उनिहरुका…

Read More

इराकमाथि अमेरिकी आक्रमण, २१औँ शताब्दीको सबैभन्दा ठूलो अपराध

इराकमाथि अमेरिकी आक्रमण, २१औँ शताब्दीको सबैभन्दा ठूलो अपराध

आजभन्दा १५ वर्षअघि जर्ज डब्ल्यु बुस प्रशासनले आधुनिक इतिहासको सबैभन्दा ठूलो विध्वंसात्मक हमला इराकमाथि ग-यो । यसरी अमेरिकाले इराकलाई नरकमा परिणत ग-यो । इराकमाथि आक्रमण सुरु गर्ने क्रममा बुसले इराकी जनताको स्वतन्त्रताको दिन टाढा नभएको घोषणा गरेका थिए । स्वतन्त्रताका लागि इराकी जनताको लडाइँ सुरु भएको जिकिर उनको थियो । तर, अमेरिकी हमलाले इराकमा प्रजातन्त्र तथा मानवअधिकारको प्रत्याभूति गराउनुको सट्टा सैनिक हस्तक्षेपका कारण इराक ध्वस्त भएको छ । लाखौँ इराकी जनता त्रासमा बाँचेका छन्, जुन त्रासलाई विश्वमा सायदै अरूले भोगेका वा कल्पना गरेका होलान् ।          युद्धका…

Read More

ओलीलाई आफ्नै पार्टीबाट डर

ओलीलाई  आफ्नै पार्टीबाट डर

नेकपा एमालेका अध्यक्ष तथा प्रधानमन्त्री केपी ओलीको ओलीको उचाई पछिल्लो समय ह्वात्तै बढेको छ । उनका मीठा र लोभलाग्दा योजनाका साथै पछिल्लो समय उनले लिएका अडानले साँच्चिकै कसैलाई चिढाएपनि अधिकांशको मन भने जितेका छन् । चुनाव राजनीतिक दलप्रति जनताको धारणा प्रकट गर्ने ठाउँ पनि हो । चुनावी नतिजाका आधारमा विश्लेषण गर्दा ओली सर्वसम्मत नभएपनि धेरैको रोजाईमा परेका छन् । त्यसो त उनले नेतृत्व गरेको पार्टी एमालेले मधेशी समुदायको बाहुल्यता भएको क्षेत्रमा निकै लज्जाजनक मत पाउँनु । तर पनि लोकतन्त्र भनेको बहुजनको शासन हो । जसका आधारमा हेर्दा उनलाई धेरैको समर्थन…

Read More