मार्सीवाद ! जिन्दावाद !

मार्सीवाद ! जिन्दावाद !

बिजय ज्ञवाली । मार्सीवाद नझुक्किनुहोला, मार्सीभात होईन, मासुभात पनि होईन, यो हो एक्काईसौं शताव्दीमा नेपाल खण्डमा आफ से आफ प्रतिस्थापित नौलो तर कम्यूनिष्ट जस्तै जस्तै देखिने, सामन्तको गन्ध जस्तै जस्तै आऊने, तर सामन्तवाद भने होईन है, ठ्याक्कै भन्नुभन्दा मार्सीवाद आजकल टोल चौतारो, चियापसल, गल्ली, खेत खलियान जहाँ तँही नयाँ वादको प्रतिस्थापन भएको छ मार्सीवाद त्यसैले आऊनुहोस सवैले एकैस्वरमा भनौं मार्सीवाद जिन्दावाद सानो दुःखले आर्ज्या र साना कष्टले प्रतिस्थापन गर्या होईन मार्सीवादलाई दक्षिणायनकोणवाट हेर्दा राणावाद, राजावाद, कांग्रेसवादसंग गम्सागम्सी गर्दै मार्सीवादसम्मको यात्रा तय गरेको देखिएतापनि यसो उत्तरायणतिरवाट सोंचिल्याऊँदा मार्सीवादसम्मको यात्रा झनै रोमाञ्चक…

Read More

अधिनायकवादी डा. केसीलाई पागल घोषणा गरियोस्, सरकार

अधिनायकवादी डा. केसीलाई पागल घोषणा गरियोस्, सरकार

बिजय ज्ञवाली । सरकार, आजैका मितिदेखि लागू हुनेगरि डा. गोविन्द केसीलाई पागल घोषणा गरियोस्। एक पटक होइन, दूईपटक होइन, १५/१५ पटकसम्म नाथे त्यो अनसन बसेर अधिनायकवादतर्फ उन्मुख हुनखोज्ने त्यो अविवाहित केसीलाई आजैदेखि पागल घोषणा गर्नुपर्‍यो सरकार । हेर त सरकार, अधिनायकवादी र तानासाही बन्नुको पनि हद हुन्छ नि ? १५/१५ पटकसम्म पनि यसरी ध्वाँसो देखाउने हो त ? सरकार, अनसनको ध्वाँसो देखाउँदै आफ्नै ज्यान फाल्न खोज्ने डा. केसीलाई आत्महत्या गर्न खोजेको अभियोगमा पक्राउ गर, पागल घोषणा गरिदेऊ अनि पाटन अस्पतालमा लगेर भर्ना गरिदिदेऊ। डा. केसीलाई मात्र किन गंगामाया अधिकारीलाई पनि…

Read More

म माथी लागेको एसएलसी फेल, भष्ट्रचारी, र माफिया डन आरोपको पुष्टि गर्न चुनौती दिन्छु

म माथी लागेको एसएलसी फेल, भष्ट्रचारी, र माफिया डन आरोपको पुष्टि गर्न चुनौती दिन्छु

गोपाल पराजुली मेरो ६५ औँ जन्मदिन मनाइरहँदा मैले केवल आफ्नो जन्मदिन मात्र मनाइनँ । मेरा अनुभव, न्यायालयमा भएका विभिन्न घटनाक्रम, मेरो पेशा, जागिर र न्यायाधीशको हैसियतले गरेका अनेकन कामहरूसँग सम्बन्धित रहेर ‘संयोगका पानाहरू’ नामको संस्मरणात्मक श्रृङ्खलाको लेखन कार्य २०७५ वैशाख १६ गतेबाट सुरु गरेको थिएँ । संस्मरणका पानाहरू थपिरहँदा मेरो बाल्यकाल, पेशागत हिसाबबाट भए–गरेका कामकारवाही, स्कूल, जवानी, राजनीतिक चेत, तत्कालीन समाजिक बनोट र परिस्थितिसँगै आफूले भोगेका अत्यन्त कठीनतम दिन, दैवीय विपत्ति र पारिवारिक वियोग, पुत्र र पत्नी गुमाउनुपर्दाको पीडा र त्यसका बाबजुद न्यायप्रति अविचलित रही गरेका कामलाई सम्झने सन्दर्भमा संयोगका…

Read More

चुनाबमा दलहरुले गरेका प्रतिबद्धता पुरा नगरे बिद्रोह हुन सक्छ

चुनाबमा दलहरुले गरेका प्रतिबद्धता पुरा नगरे बिद्रोह  हुन सक्छ

बिष्णुराज उप्रेती ।     एक्काइसौँ शताब्दीमा राज्य–नागरिक सम्बन्धको अवधारणा अरु विकास भइरहेको र खुला समाजको विकास भइरहेको अवस्थामा व्यक्तिको भूमिका बढी स्वतन्त्र देखिएकाले उसको दायित्व र जिम्मेवारी पनि यसै स्वतन्त्रतासँग जोडिएको हुन्छ। यस्तो अवस्थामा नागरिकले राज्यबाट र राज्यले नागरिकबाट विशिष्ठखालका अपेक्षा राखिरहेका हुन्छन्। यसैको सन्तुलनले कल्याणकारी राज्य र नागरिकको राज्यप्रतिको दायित्व र स्वामित्वको सम्बन्ध परिभाषित गरेको हुन्छ। तर द्वन्द्व, हिंसा र अस्थिरताले सताएका देशहरूमा राज्य–नागरिक सम्बन्ध खलबलिएको र अविश्वास, शंका, द्वेष, घृणा र वैमनश्यताले सहअस्तित्व, विविधता, विश्वास र सम्मान विस्थापित गरेको हुन्छ । हाम्रो देशमा पनि विगत दुई दशक…

Read More

संसदीय राजनीतिबाट स्थिर सरकार हुदैंमा आमुल परिवर्तन सम्भव छैन

संसदीय राजनीतिबाट स्थिर सरकार हुदैंमा आमुल परिवर्तन सम्भव छैन

श्रीधर गौतम ।     एमाले र माओवादी केन्द्रबीचमा हुन गइरहेको एकतालाई लिएर जनतामा कतिपय भ्रम छन्। दुई पार्टीबीचको एकताले नेपालको कम्युनिस्ट आन्दोलनले नयाँ गति लेला ? नेपालको राष्ट्रियता बलियो भएर जाला ? दुई पार्टीबीचको एकतापछि नेपालको आन्तरिक राजनीतिमा विदेशी हस्तक्षेप कम भएर जाला ? दुई पार्टीबीचको एकता भएन अथवा एकता भएर पनि लामो समयसम्म टिकेन भने देशको अवस्थामा कुनै परिवर्तन नआउला ? यस्तै–यस्तै प्रश्नहरू उठिरहेको अवस्थामा वाम गठबन्धनको सरकारबाट कति आशा गर्न सकिन्छ भन्नेबारेमा खोतल्नु सान्दर्भिक देखिन्छ। एमाले र माओवादी केन्द्रले सबैलाई आश्चर्यमा पार्ने गरी गत सालको संसदीय एवं प्रादेशिक…

Read More

राज्यकोषबाट तलब खाने कर्मचारीहरू दलीय ट्रेड युनियनको अनैतिक अभ्यासमा

राज्यकोषबाट तलब खाने कर्मचारीहरू दलीय ट्रेड युनियनको अनैतिक अभ्यासमा

डम्बर खतिवडा ।     समृद्धिको एक प्रमुख सर्त सुशासन हो । शासन प्रणाली र संस्कृतिको उपयुक्तता, स्वच्छता, निष्पक्षता, उत्तरदायित्व र जवाफदेहिता, पारदर्शिता र प्रभावकारिता अभिवृद्धि नभईकन समृद्धि हासिल गर्न सकिन्न ।प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओली नेतृत्वको वामपन्थी भनिने वर्तमान सरकारले जुन स्तरमा ‘समृद्धि’को कुरा गरिरहेको छ, त्यसलाई प्रत्याभूत गर्न सरकारको सुशासन योजना र रणनीति के हो भन्ने प्रश्न स्वाभाविक रूपमा उठ्छ । सुशासनको सैद्धान्तिक चर्चा यतिखेर सायदै जरुरी छ । कम्तीमा विगत तीन दशकयता सुशासनबारे सरकारी तथा गैरसरकारी संस्थाहरूबाट अनेकन छलफल, संगोष्ठी आयोजना, आयोग निर्माण र प्रतिवेदनहरू तयार भएका छन् । विश्वविद्यालयका कोर्सबुकदेखि आमसञ्चारमा छाउने टिप्पणीमा…

Read More

मोदीको नेपाल भ्रमण, पशुपतिको जात्रा सिद्राको व्यापार

मोदीको नेपाल भ्रमण, पशुपतिको जात्रा सिद्राको व्यापार

राजेशचन्द्र राजभण्डारी, बागलुङ । नेपालीमा उखान छ पशुपतिको जात्रा सिद्राको ब्यापार भने झैँ छिमेकी मुलुक भारतका प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीको नेपाल भ्रमण धार्मिक उदेश्य चाहिँ राजनीति नै हो भन्ने कुरामा कुनै शंका छैन । प्रधानमन्त्री कार्यकालको तेस्रो नेपाल भ्रमणमा आएका छिमेकी मुलुक भारतका प्रधानमन्त्री मोदीको अहिले भएको भ्रमण लाई राजनीति नभएर बिशुद्द धार्मिक भनेर जतिसुकै प्रचारप्रसार गरिए पनि अहिले नेपाली जनताले त्यो कुरा बिश्वास गर्ने वाला भने छैन । नेपाली जनताले संविधान सभाबाट नयाँ संविधान पाएपछि आफ्नो अनुकूल संविधान घोषणा नगरीएको भन्दै भारतले ५ महिनासम्म नेपाली जनता माथि आर्थिक नाकाबन्दी लगाएर…

Read More

सेण्डिकेटको दादागिरी, कहीँ नभएको जात्रा हाँडी गाउँमा

सेण्डिकेटको दादागिरी, कहीँ नभएको जात्रा हाँडी गाउँमा

राजेशचन्द्र राजभण्डारी, बागलुङ । कहि नभएको जात्रा हाँडी गाउँमा भने झैँ नेपालमा नियम कानुन भन्दा माथी अझै पनि यातायात ब्यबसायीको सेण्डिकेट बाकी नै छ । सरकारले यातायात क्षेत्रमा भएको सबै खालको सेण्डिकेट खारेज गरेको घोषणा गरेपनि त्यसलाई मान्न यातायात ब्यबसायीहरू तयार भएका छैनन् । देशको सर्बोच्च अदालतले आजभन्दा केही बर्ष अगाडि नै यातायात क्षेत्रमा सेण्डिकेट खारेजी गरेको फैसला सुनाए पनि नेपालको सडकमा यातायात ब्यबसायीले भने आफ्नो यातायात चलाउने कुरामा सेण्डिकेट कायमै राख्दै आएको छ । अहिले सरकारले यातायात ब्यबसायी समिति खारेज गरेर नयाँ नीति अनुसार कम्पनीमा दर्ता गरेरमात्र यातायात चलाउन…

Read More

सपना देख्नु नराम्रो होइन

सपना देख्नु नराम्रो होइन

पुरुषोत्तम दाहाल । सपना कहिल्यै पूरा हुँदैनन् तर मानिसले देख्न पनि छाड्दैनन् । सपना देख्ने स्वतन्त्रता जसकसैलाई छ । अहिले छ महिनाभित्र नेपालमा रेल दौडिएको र दूधकोशीको सिरान सगरमाथासम्म पानीजहाज कुदेको सपना नेपालीले देखिरहेका छन् । घरघरमा ग्यासका पाइपलाइन जोडिएको सपना पनि नयाँ होइन। एकताका नेपालमा बिपीको सपनाको नारा खुब लाग्यो । नेपाली कांग्रेसका नेता, सदस्य र समर्थकहरूले यो नारा देशभर घन्काएका थिए । अब त बिपीको सपना थाहै हुन छाडेको छ । के थियो उनको सपना ? बिर्सने उपक्रम सुरु भएको छ । कांग्रेसजन आफ्नै सपना बोकेर त्यसमा मात्र…

Read More

सामुदायिक विद्यालयको भर्ना अभियान, नारामात्रै कि व्यवहार पनि ?

सामुदायिक विद्यालयको भर्ना अभियान, नारामात्रै कि व्यवहार पनि ?

राजेशचन्द्र राजभण्डारी, बागलुङ। हामी सबैका इच्छा अनिवार्य निशुल्क आधारभूत शिक्षा भन्ने नारासहित नयाँ शैक्षिक शत्र २०७५ को लागि सामुदायिक विद्यालयमा भर्ना अभियान शुरू गरिएको छ । साच्चै अहिले सरकारले तय गरेको नारा सुन्दाखेरी अति सुन्दर छ तर हामीले तय गर्ने नारा र व्यवहार एउटै हुने हो भने समस्या कहि पनि छैन तर हामीले भन्ने नारा एउटा गर्ने व्यवहार उल्टो हुने भएको मात्र हामी आफ्नो लक्ष्यमा पुग्न नसकेका हौ । अहिले बिद्यालय बाहिर रहेका बालबालिकालाई बिद्यालय भित्र पठाउने अनिवार्य भर्ना गर्ने त्यस्ता बालबालिका लाई दुई जोर बिद्यालयको पोशाक एकजोर जुत्ता मोजा…

Read More